P
pachoł - smarkacz, wyrostek * Taki pachoł a jeszcze sie zejscoł!
padać - mówić, powiadać * Padom ci, bydzie łostro zima.
paje - baczki, pejsy
paket - paczka * Mamo, listonorka paket łod ciotki z Niymiec prziniosła!
pakynchalter - bagażnik np. w rowerze
pampoń - wieśniak
pana - guma, dziura w oponie
Poniynka - Matka Boska
paniynka - biedronka
pantofle - drewniaki, do chodzenia po placu i zogrodzie, robione najczęściej z topolowego drzewa.
papiok - gwóźdź do papy z szeroką główką
papiorzany - papierowy
paplaty - gadatliwy, a. pucułowaty
paple - lica, policzki
paplok - gaduła, a. twarz
papnygle - gwoździe do papy
paprać, popaprany - brudzić, ubrudzony
papyndekel - tektura
parfin - perfum
parfineryjo - perfumeria
paryzol - parasol * Paryzol sie przido, na dyszcz abo dziecka po żici wyszczylać.
parzok - pomieszczenie, kocioł do parzenia karmy dla zwierząt (np. ziemniaków )
pasiaty - pasiasty
pasionek - pastwisko
paskuda - szkodnik, niszczyciel
pastuszki - kolędnicy
patrony - kapiszony, naboje do odpustowego pistoletu
patrz sie stracić - zmykaj, zejdź mi z oczu
pazury - palce, ręce * Pokoż te niymyte pazury.
Paulek - Paweł
pecynek - bochenek chleba
pedzieć - powiedzieć
petronelka - lampa naftowa
piechty - pieszo, na nogach * Piechty sie zońda do sklepu i kupia cygarety.
pieczki, pieczlorki - suszone owoce
piedronie - przekleństwo
piegaty - piegowaty
piekarok - piekarnik w piecu
pierdoła - gaduła
pieron - piorun, przekleństwo
pieronie - do pioruna!, przekleństwo* Zaś mi te pierońskie kury w zogrodzie zgłobiom.
pierucha - przekleństwo
pierziński - okropny
pieszczonek - pierścionek
pieśniczka - piosenka
pijok - pijak
pijus - pijak
pila - gąska, a. tabletka
pilik - gąska * Dej pozor synnek na tego pilika bo go rozdepniesz.
pilynta - gąski
pioczek - garnuszek, kubecze
piontka - 50 groszy
piosek - piasek
piska - kreska, linia
piskać - piszczeć
pisok - ołówek, coś do pisania
pistołla - pistolet, broń
pitfać - kroić tępym nożem
pitfok - tępy nóż * Takim pitwokiym chleba ani tomatow niy ukreja, musisz go nabrusić
pitnnoć - uciec * Jak Francek spuścioł psa, to my wszyscy popitali na drzewa.
pitomny - nieprzytomny
piwowonia - piwonia
piyknie - ładnie
piyrwy, piyrwyj - dawniej * Piyrwyj dziecka były posuszniyjsze.
pizło - uderzyło, wybiło * Jak na kościele piźnie dwanoście, to farorz łobiod zaczyno.
piznonć - uderzyć
piźniynty - stuknięty, wariat
plac - podwórko * Na kole mogesz jeździć yono po placu.
plackaty, plaskaty - płaski
placpatrony - kapiszony
plała - peleryna, plandeka
plecionka - chałka drożdżowa, słodka bułka
plisynrok - spódnica plisowana, z zakładkami
plompa - pompa
platfus - płaskostopie
plyjt - pled
plynkiyrze - odciski na rękach od pracy
płachta - prześcieradło
płaczka - łza
płat - opłata, należność
płoka - jabłko, a. jabłoń * Fuczysz jak jyż z płokami!
po bosoku - boso * Czamu boroku lotosz po bosoku?
po ćmoku - po ciemku
po gibku - prędko
po jakimu - dlaczego, jak * Po jakimu ujek pojechoł do Niymiec a my niy?
po jakimu to - dlaczego tak jest, jak to jest
po prowdzie - naprawdę
po próżnicy - nadaremnie
po ptokach - po wszystkim, to już koniec, stało się * No i momy po ptokach, cug łodjechoł!
po widoku - zanim będzie zmierzch
pociagać - wciągać smarki * Niy pociągej tak yno sie wysmarkej doporządku!
pocieszny - zabawny, wesoły
pocukrować - posłodzić
pod parza - pod rękę, pod ramię ( iść z kimś )
podany - podobny
podarzić sie - poszczęścić sie
podchlybiać sie - podlizywać się
podciep - podrzutek
podnoski - resztki jedzenia
podworek - podwórko
podzimki - truskawki, poziomki
podziwać sie - przyjrzeć się, spoglądać * Podziwiej sie na nasza piykno chałpa.
podź - chodź
pofyrtany - zwariowany, pomylony
poganka - kasza gryczana
pogorszyć sie - pogniewać się
pohajać - pogłaskać
pojakimu - dlaczego * Pojakimu latoś jabłka niy łobrodziyły?
pojeść - zjeść, najeść się * Pojedzony? No to do roboty!
pojedzony - syty, najedzony
pojscać - posikać, oddać mocz
pokludzić - poprowadzić
pokroć - pokroić * Pokrołech woszt i chlyb na sznity.
poleku - pomału
policaj - policjant
policyjo - policja
polityka - narzędzie na długim kiju do gaszenia i zapalania świec w kościele.
polskie kluski - ciemne kluski z gotowanych i tartych ziemniaków, zwane też poza Śląskiem "śląskimi kluskami".
połednie - południe
połfontek, poł fonta - 0,25 kg
połno - pełno
połosprawiać - opowiadać
połżitko - pośladek
pomaluśku - powoli, po malutku
pomywać - zmywać naczynia
Ponnboczek - Pan Bóg, a. Chrystus * Szczynść Boże, łostońcie z Ponboczkiym!
ponoć, ponci - pielgrzymka
ponknonć sie - posunąć się * Ponknij sie, niych sie tyż siedna, ławka je przeca szyroko.
popsznioł - uparciuch, maruda * Czamu popszniole niy jysz tyj zupy?
pora - parę * Mom pora kurzikow na przedej!
portmanyj - portmonetka
porzond - ciągle
porzykać - pomodlić się * Trza porzikać za starzika!
poschroniać - pochować * Poschroniejcie wasze graczki z zogrodka, już sie ćmi!
posypka - kruszonka na kołoczu
poszczodek - środek
poszelontać - wstrząsnąć
posznupać - poszukać, a. zarzyć tabaki * Niy sznupej w tyj szuflodzie bo narobisz garusu!
posztopować - zacerować
potek, pociczek - ojciec chrzestny
potka, pociczka - matka chrzestna * Moja potka Lyjna dała mi pieszczonek.
pozłotka - sreberko, folia metaliczna do opakowania np. czekolady
pozor dać - uważać * Dej se pozor na Francka!
pra? - prawda?, naprawdę?, rzeczywiście? * Pra że mi pszajesz?
praje - prawie, na złość
prask - ciżba, tłum
prasknońć - upaść, uderzyć
prastarka - prababcia
prawić - mówić, opowiadać
prawok - grzyb prawdziwek, borowik
prezwoszt - salceson * Niy jydz tego prezwosztu, taki je tusty...
prosia - prosię
prozny - pusty
pryko - łóżko
przeca - przecież * Przeca żech ci godoł, że mossz dwa chleby kupić a niy jedyn!
przeciepować - przerzucać
przedsia - przed siebie
przekabacić - przekonać, namówić, wpłynąć na zmianę zdania * Przekabaciyli go w tych Niymcach nafolowanymi sklepami.
przekludzić sie - przeprowadzić się * Latoś przsekludzymy sie do nowyj chałpy.
przekopyrtnońć sie - przewrócić się, umrzeć
przekrony - przekrojony
przepadzity - zachłanny * Niy być taki przepadzity, przeca dwanoście klozek cistyknie!
przichlybek - lizus
przichlybiać sie - podlizywać się
przikludzić - przyprowadzić
przikopa - rów
prziść nna krziwe pyski - poklócić się z kimś
przychlybek - lizus
przynść z kimś na krziwy pysk - pokłócić się
psinco - nic, figa z makiem
pszajesz mi? - kochasz mnie? * Komu pszajesz bardziej mamie szy tacie?
pszoć - kochać
ptok - ptak * Francek mo chyba ptoka z tymi gołymbiami, mo ich już chyba ze dwiesta!
puc - tynk
pucować - czyścić, a. tynkować
pucpapior - papier ścierny
puding - budyń
pukać sie - jąkać się
pukel, pukiel - garb * Te pierońskie komunisty mogom mi skoczyć na pukel, a do partii i tak niy póda!
pukeltasza - tornister * Kamela to koń z pukeltaszom.
puklaty - garbaty
pultok - flejtuch, a. indyk
purtnońć - puścić bąka
putnia, puciynka - puszka, pudełko
Pyjter - Piotr
pylnonć sie - pobiec * Pylnij sie do sklepu i kup piwo!
pyndala - pedał rowerowy
pyndziałek - poniedziałek
pyndzyjo - emerytura * Starzik już je sztyrnoście lot na pyndzyji.
pyrlik - ciężki młot
pyrsk - na zdrowie (przy toaście ), a. cześć
pyrtek - maluch
pyrtonć - przewrócić się
pywnica - piwnica * Do naszyj pywnice wlezie łoziym cetnorow kartofli.
R
rachować - liczyć * Porachuj, wiela cilipow siedzi na krzoku.
radiska - rzodkiewka
radyjko - radio, radioodbiornik
radzi - zadowoleni * Radziście starko z wnuka?
rafiok - wóz z drewnianymi kołami o żelaznych obręczach.
raja - kolejka( np. w sklepie)* Boł wielki prask i chleba niy sprzedawali za rajom yno tym, co sie piyrsi dociśli.
rojber - psotnik,chuligan
rojbetka - narzędzie murarskie do równania tynku na ścianie
rajcować - głośno się zachowywać, wymądrzać się
rajcula - pyskula * Te rajcula, niy być tako przemondrzało.
rajfeszlos, rajsfeszlos - zamek błyskawiczy * Jo mom rosporek w galotach na rajfeszlos a ty yno na knefel.
rajmatyka, rejmatyka - reumatyzm
rajtować - jeździć konno
rajza - podróż
rajzyfiber - "gorączka" przed podróżą
rałs - wynocha, odejdź, idź sobie
rant - rów, brzeg czegoś
rapitołza - żaba
raps - zabawa dziecięca "w rapsa"
ratka - racica, noga od świni
rąbnąć, rombnonć - uderzyć, a. wkurzyć się * Ale mnie to rombło!
rechtor, rechtorka, rechtory - nauczyciel,-lka,-ele
rewiyr - zwolnienie lekarskie (z pracy)
reż - żyto
richtig, rychtig - naprawdę, rzeczywiście
robić za błozna - żartować z kogoś * Niy robcie nos za błozna.
rod, rada, rade - zadowolony, -na, -ne * Someście radzi z nowego kapelonka?
rola - rodzaj fryzur, zwinięte włosy na czubku głowy,kok
rolada - płat mięsa wołowego, zwinięte w rulon,duszone
roler - hulajnoga
rolszuły - wrotki
rolwaga - pojazd transportowy na kółkach
roma - wisząca szafka kuchenna (na przyprawy, filiżanki...)
romel - plac odpustowy, miejsce gdzie są karuzele, strzelnice
romplować - rozrabiać, awanturować
rozlajerowanny - rozregulowany,rozkręcony
rozsuć - rozsypać
roztomajty - rozmaity, przeróżny * Zawiyrej dźwiyrza, bo po wsi łażom roztomajte cygonyi chachary.
roztomiły - najdroższy,szanowny
roztopiyrzać sie - rozpychać się, szarogęsić się
rozwiyzły, rozwiozły, rozwieziony - rozpieszczony, źle wychowany * Ale te dziecka mocie rozwiyzłe.
rożki - iść z rożkami (odwiedzić nowonarodzone dziecko)
ruby - gruby * Mosz za ruby kark, bestoż kragla niy zapniesz.
ruła - rura, piekarnik
ruła mieć - być powolnym
Rus - Rosjanin
Rusyjo - Rosja * Ujka Hermana zaszczelyli na wojnie w Rusyji.
rychtować - przygotować
ryczka - stołeczek, krzesełko
ryk - płacz, krzyk
ryć sie - pchać się, wtrącać się * Ryjesz sie jak Żyd do spowiedzi.
rykol - beksa, maruda
ryl - szpadel
ryma - katar * Ryma mom łod chodzynio po bosoku.
ryponć - uderzyć
ryszawy - rudy
ryży - rudy
rzać - śmiać się * Czamuś sie tak rzoł w tym kościele?
rzany, rzanny, rżany, reży - żyti
rzodki - rzadki
rzigać - wymiotować
rzykać - modlić się * Porzykejcie tyż za mie, starko!
S
sadzok - ziemiak do sadzenia, a. duży palec u nogi
sagi - nagi, bez ubrania * Łoblyczcie tego bajtla, niych niy loto po sagu.
sak - siatka, torba
sam - tutaj * Przyszołech sam na piwo, bo godajom, że mocie tonie.
schacharzoy - zniszczoy, zaniedbany
schronić, sroniać - schować * Niy domy rady posroniać tego siana do stodoły.
seblyc, seblykać - rozbierać się * Czamuś sie seblykła, przeca zima tukej.
sebuć, sebuwać - zdejmować buty * Szczewiki trza sebuwać, bo świyżo pomyte.
sebuwacz - urządzenie do zakładania i zdejmowania butów
serwet, serweta - obrus
sfalić - zrzucić
sfronić, sfrocać - zwymiotować
siednonć - usiąść
siemiyniotka - zupa z konopi (na Wigilię)
sierotki - stokrotki
sikorki - placki ziemniaczane
sioć - siać * Posiołach tela kwiotków a yno niykere poschodziyły
siepieć - padać (drobny deszcz) * Na dworze sztyjc sipi!
siupnąć - przykucnąć, usiąść, a. repetować klasę
siuśka - młoda niedojrzała dziewczyna
siyń - korytarz, sień
sjechać - zjechać
skalić - sprzedać
skat, szkat - popularna na Śląsku gra w karty
skiż - z powodu, ze względu na* Skiż ciebie, niy zondymy na czas.
skoczka - pchła
skopyrlić - zwarzyć mleko
skorkorz - skupujący po domach królicze skórki, wołał: Skorki, skorki skupuja!
skorzok - coś ze skóry np. piłka
skulać - stoczyć się, zwinąć się * Jak Francek godo, to idzie sie skulać ze śmiychu
skuli - z powodu * Skuli tego pierońskiego komunizmu, momy tak jak momy.
slecieć - spaść
sloz - zszedł * Jo je ciekawo, kiedy sleziesz z tego drzewa?
słazić - schodzić
słepać - pić, siorpać, a. pić alkohol
słodek, słodki - schody
słomionka - koszyk ze słomy( np. na chleb)
słożić - złożyć, rozpalić
smark - koza w nosie, a. smarkacz
smażonka - jajecznica
smolić - lekceważyć
smrodziuchy - kwiatki stydentki
smyczyć - nieść, ciągnąć, wlec
smykać sie - włóczyć się, łazikować
smyndzić - wędzić, kopcić, a. nudzić
snople - cieknące kozy z nosa
somsiek - miejsce w stodole do składowania siana lub słmy
sornik - sarna, jeleń
soroń - dzikus, dziwak, ordynus
spaśny, spaśno, spaśne - gruby, -a, -e
spatrzeć - załatwić coś komuś * Spacz mi tako luftbiksa.
spieronić - skrzyczeć
spiknonć sie - spotkać się, zmówić się, spiskować
spodek - dolna część czegoś * Dej to do byfyja na spodek.
spodnica - halka
spodnioki - kalesony
spomnieć sie - przypomnieć sobie
sporować - grymasić
sprzezywać - nakrzyczeć na kogoś
srocz - ubikacja
srogi - duży, wielki
srom, sromota - bieda
sronić - schować
Stanik - Stanisław
stanyć - wstać
stargać - podrzeć
starka, stareczka - babcia
strom - drzewo
staroszek - dziadek
starość (mieć) - mieć problem
stary purt - zgryźliwy człowiek
starzik, starzyk - dziadek
Stazyjo - Anastazja
stow, stowek - staw
stoplany - zmoczony
strup - gojąca się rana, a. drań
strzymp - drań
styknie - wystarczy, dosyć
stynkać - narzekać, jęczeć
suchatelica - konfesjonał
suć - sypać * Mam, a Francek nasuł mi piosku za kragel.
suć pierony - przeklinać * Jak sie łojciec ło tym dowiy, to posujom sie pierony!
swaczyna - podwieczorek
symie - ze mnie * Czamu sie symie śmiejom?
syminać - zdejmować
symnonć - zdjąć
synek - chłopiec
syr - ser
szac - narzeczony
szaket - marynarka
szalter - załącznik prądu
szałfynster - okno wystawowe
szałot - sałatka, sałata
szaty - sukienka
szczewiki, szczewiczki - buty, buciki
szcziga - ruchliwa wesola dziewczyna (zazwyczaj bardzo ladna)
szczoda - środa
szczukawka - czkawka
Szczynść Boże - zamiast "Dzień Dobry" lub "Niech będzie pochwalony..."
szczyrbaty - szczerbaty, bez zębów
szczyrkać - dzwonić (np. monetami, zębami)
szczyrkowka - grzechotka
szczyrbok - ktoś szczerbaty, z brakującymi zębami
szelontać - potrząsać
szeslog - tapczan, leżanka
szewiec - szewc
szipa - szufla
szisbuda - strzelnica
szklok - landrynka * Mamlosz tego szkloka, czyś go łyknył?
szkolorz, szkolok - uczeń
szkrobać - skrobać, a.obierać kartofle
szkuty - włosy
szkubki - skubanie pierza
szlagbal - piłka do palanta, a.palant
szlajać sie - włóczyć się
szlajer - welon
szlajfa, szlajfka - wstążka
szlic - rozcięcie w spódnicy
szlips - krawat
szliżki - kluski ciepane
szlojder - proca
szlus - koniec * Toż na dzisioj szlus!
szlundzuchy - łyżwy
szłapa - noga, stopa
szłapcug - chodzenie pieszo (żartobliwie, por. szłapa, cug)
szmaciok - piłka szmaciana
szmaciorz - zbieracz szmat
szmary - lanie
szmaterlok - motyl
szmatlać - plątać
sznit - rozcięcie, krój, wzór
sznita, sznitka - kromka, kanapka
sznitloch, sznitlok - szczypiorek * Mosz niypoczosane wosy, choby pieron w sznitlok trzas!
sznora - sznur
sznupać - szukać, a. wąchać, zażywać tabaki (sznubtabaki)
sznupok - poszukiwacz, a. ubrudzone usta
sznubtabaka - tytoń do wąchania
sznubtychla - chusteczka do nosa
szola - szyb, winda w kopalni
szolka - filiżanka, kubek
szosyjo - szosa, droga
szpajza - deser, a pewne deserowe danie
szpangi - wsuwka do włosów, spinki
szpanować - napinać, naciągać * Muszymy po praniu naszpanować nasze gardiny !
szpas - żart
szpasownik - dowcipniś
szparplata - dykta, sklejka
szpicpapior - papier ścierny
szpina - klamra
szpok - szpak
szporobliwy - oszczędny
szporować - oszczędzać * Z pyndzyji wiela niy naszporujecie!
szpotlawy - niezdarny, kulawy
szprajchy - szprychy
szpyndlik - szpilka
szpyndlikorz - ciułacz, a. człowiek drobiazgowy
szpyrhok, szperhok - wytrych
szpyrka - słonina, skwarka
szrank, szranczek - szafa, szafka * Mamo jak sie godo "szrank po niymiecku"?
szroba - śruba
sztachnonć sie - zaciągnąć się dymem z papierosa
sztajger - sztygar
szteker - wtyczka do prądu
sztof - materiał, dzianina wełniana
sztopować - zatrzymywać, a. cerować * Musza te fuzekle posztopować!
sztrom - prąd * Bier kibel i leć po sztrom
sztebdeka - kołdra
sztachać sie - palić papierosa, zaciągać się dymem
sztajger - sztygar
sztamfować - ubijać
sztamfer - ubijak (np. do ziemniaków)
szterować - przeszkadzać
sztiglować - stroić się
sztomel - niedopałek papierosa
sztomel pauza - przerwa na papierosa
sztompel - dźwigar, podpierający klocek drewna np. w kopalnianych chodnikach
sztopować - cerować
sztrachecle - zapałki
sztrajchować - malować farbą olejną
sztrekować - przeciągać się
sztrykować - robić na drutach
sztuchnąć - potrącić uderzyć
sztwierć - ćwierć godziny, kwadrans * Je trzi sztwierci na drugo ! (godz. 13.45)
sztyjc - ciągle * Czamu robisz sztyjc to samo ?
sztympel - pieczątka
sztyngel - łodyga, łodyżka, szypułka
sztynks - smród
szumina - piana
szupa - łupina
szus - ktoś szybki, cios, wystrzał
szusblech - błotnik
szuszczać - szeleścić, trzeć
szwaja - stopa, noga
szwajsfus - śmierdząca noga, grzybica nóg
szwarny, szwarno, szwarne - ładny, -a, -e
szwigrowie - teściowie
szwoczka - krawcowa
szwong - zamach, rozbieg
szychta - dniówka, dzień pracy
szykowny - ładny * Królowa była szykowno ale Śnieżka szykowniejszo!
ściepać, ściepnić - zrzucić
ściorany - zbrudzony, sponiewierany
sciyrka - zupa zacierka
ślimik - ślimak, niezdara
ślimtać, ślompać - płakać
Ślonzok, Ślonzaczka - Ślązak , Ślązaczka
ślypia - oczy
ślyść - zejść
śniodać - jeść śniadanie * Trza dobrze pośniodać, coby mieć siyły do roboty
śmiatek - miotła, miotełka
śmiertka - śmierć, zjawa
śmietonka - śmietana
śmioć sie - śmiać się
śmiyngus, śmiyrgus - lany pniedziałek
śrebny - srebrny
świdraty - zezowaty
świdrzyć - zezować, patrzeć na boki
świtnoć - uderzyć, przewrócić się, umrzeć
świyntojonki - porzeczki
T
tabaka - tytoń
tablet - taca
tabula, tabulka - tabliczka * Tabulki szekulady na roz niy zeżera
tacik - tatuś
tanksztela - stacja benzynowa
tarte kluski - "śląskie kluski" zwane też "czornymi"
tasia, tasza - torba
taszka - torebka damska * Do babskij taszki wiela sie niy wrazi
taszlampa - lampa kieszonkowa
taszyntuch - chusteczka do nosa
taś, taś, taś ... - wołanie na kaczki
tatulek - tatuś, a. dziadek
tela, tyla - tyle * A tela mu sie godało, ucz sie!
teliczka - tyle, troszeczkę
tera - teraz, a. smoła
terować - smołować np. dach
terozka, terazki - teraz, aktualnie
Tila i Tilda - Otylia i Matylda
tinta - atrament
tjoleta - toaleta
toć - oczywiście, naturalnie * No toć, że w Niymcach z jednego jabka zrobiom dwie flaszki wina !
tomata - pomidor
tonkać - moczyć
toni, tońszy - tani, tańszy
topek - nocnik
toplać - moczyć
trefić - spotkać, trafić * Żebych nie już wiyncyj niy trefiył z mojom cerom na zolytach
trocha - trochę
trowa - trawa
Truda, Trudka - Gertruda
truła - trumna
trza - trzeba * Trza pamiyntać , tukej je lepij niż bele kaj
tuberok - gruźlik
tubera - gruźlica, ostry kaszel
tukej - tutaj
tulpa - tulipan
turnszuły - tenisówki
tuste - tłuste, smalec
tygel, tyglik - patelnia
tyj, tej - herbata
tyjater - teatr , przedstawienie teatralne
tyrać - latać, biegać, ciężko pracować, być zajętym
tyta - papierowa torebka, a. róg obfitości dla pierwszoklasisty
tytka - papierowa torebka * Kaj jadziesz? Do Chebzio tytki lepić!
U
uberiba, oberiba - kalarepa
uciompany - zakatarzony, z obfitym katarem
ufifrać sie - pobrudzić się
uherski - węgierski
uja, ujek - wujek
ujechać - poślizgnąć się
ukidany - poplamiony * Dej sie pozor przy łobiedzie, bo sie ukidosz nowy ancug
ukiołznonć - poślizgnąć się
ukroć - ukroić, uciąć * Mamo! Ukryj mi sznita chleba
umarlok - nieboszczyk
umarty, umrzyty, umrzik - zmarły, nieboszczyk
uniyskorzić sie - spóźnić się
urżnonć sie - uciąć się
usnoplany - zakatarzony
ustoń - przestań * Ustoń już z tym gupiym godaniym
usznupany - ubrudzony (na twarzy, sznupok - twarz)
uślimaty - zapłakany
utopek, utoplec - wodnik, wodny duszek
utropa - staranie
utropek - nieborak, oferma
utrzić, utrzyć - obetrzeć
uwachować - upilnować
uwarzić, uwarzyć - ugotować * Trudka, co uwarzisz dzisioj na łobiod, bo jo żur ze szpyrkami
uważać - akceptować, pochwalać
W
wachować - pilnować
wachtyrz - stróż, dozorca
wadzić sie - kłócić się
wajeć - narzekać, marudzić
walca - walec, wzór na ścianie
Walek - Walenty
walkować - maglować
walkownia - magiel
wancka - pluskwa, pchła * Zygor wancki cisnom (zegarek się spieszy)
wander -podróż, wędrówka
wandertasza - torba podróżna, plecak
wandrus - wędrowiec, podróżnik
wartko - szybko, z pośpiechem
waryjot - wariat
warzyć - gotować, robić obiad
waserwoga - poziomica
waszbret - tarka do prania
waszkorb - koszyk wiklinowy
waszpek - miednica, miska
wciepnonć, wciepnyć - wrzucić
wdycki - zawsze
weksle - pokwitanie (u kobiet)
wele - loki, pokręcone włosy
werbus - gorol, zwerbowany na Śląsk do pracy
werci sie - opłaca się * Werci sie to kupić ?
wertiko - komoda, szafka
weseli - wesele
westa - kamizelka
weta - zakład o coś
wetnymy sie - założymy się
wic - żart, kawał * Powiydz jakigo nowego wica
wichajster - jakieś urządzenie, ogólna nazwa jakiegoś bliżej nieznanego przyrządu
Wicynt - Wincenty
widełka, widełki - widelec
wieczerza - kolacja
wieczerzać - jeść kolacje
wiela - ile * Wiela je sztyry dodać łoziym?
wiela je godzin? - która jest godzina
wieprzki - prosiaki, a. agrest
wilgły - wilgotny
wilijo - wigilia
Wiluś, Wilym - Wilhelm
winkel, winkiel - róg
wiyrch - góra, coś wyżej
wloć - wlać, a. uderzyć
wodzionka - zupa z wody, chleba i przypraw
wojok - żołnierz
wongel, wongle - węgiel * Ujek Francek kopie wongel a po robocie kopie fusbal
woniać - wąchać, pachnieć * Co tak zawoniało parfinym? Idziesz na zolyty czy co ?
wonianie - wąchanie
woszt - kiełbasa * Z drogi Niymce z marmeladom bo Poloki z wosztym jadom!
wosztlik - kiełbasa
wparzyć - wbiec, wejść nagle
wrazić - włożyć
wrazidlaty - wścipski
wrażować - wkładać * Niy wrażej tam pazurów bo ci je przyczasnom!
wreć - gotować się
wszorz - brudas, mający wszy
wyciepnonć - wyrzucić
wycyckać - wyssać, a. wykorzystać
wydać sie, wydować sie - wyjść za mąż * Jak sie bydziesz wydować, zabijymy wieprzka
wydano - zamężna * Ta Agnys łod Alojza to już je wydano czy jeszcze panna?
wyduldać - wypić
wyglancowany - wyczyszczony, odświętnie ubrany
wyhuśtać - wykorzystać, wyrzucić
wyjscać sie - wysikać się, oddać mocz
wykludzić - wyprowadzić
wyklupać - wytrzepać
wyłazić - wychodzić
wymionczko - wymono np. od krowy
wynokwiać - wydziwiać, wymyślać, wariować
wypaplać - wygadać
wyparzić - wybiec, uciec
wyro - łóżko
wyrobiać - wydziwiać, wariować * Co łoni wyrobiajom, w sztyrech na jednym kole ?
wyrychlać sie - pchać się , robić bez zastanowienia
wysiady - odwiedziny, plotki
wysłepać - wypić
wyszkrobiony - nakrochmalony
wyszkartany - zużyty
wysztiglowany - wystrojony
wysztudiyrować - wymyślić coś, wykombinować
wywiórka - wiewiórka
wyzgery - wesoły, radosny
widyjo, vidyjo - video
Y
Yma - Emma * Yma, yno sie tak gupie nazywo, ale to naprawdy gryfno dziołcha
yno, yny - tylko * Yno robota, yno robota ... a pijyndzy niy widać
ynta, yntka - upadek, skok do wody * Jak szczelisz na tym kole ynta, to mi potym z bolokami i bekym niy przyłaź !
Ywald - Ewald
Z,Ż
za dwoje - forma grzecznościowa, zwracać się do kogoś w drugiej osobie liczby mnogiej np. Kaj idziecie?
za jedno - mówić komuś "per ty", być z kimś na " ty "
za niyboszczki Polski - w przedwojennej Polsce (1918 - 1939)
za staryj Polski - w przedwojennej Polsce
za troje - forma grzecznościowa, zwracać się do kogoś w trzeciej osobie liczby mnogiej np. Kaj łoni idom?
za tela, za tyla - za dużo, wystarczająco * Już niy noś jabek, momy ich za tela!
za staryj piyrwy, za starego piyrwy - dawniej * Za starego piyrwy ludzie byli pobożniyjsi.
zababrany - zabrudzony
zabulić - zapłacić * Za moplik zabulołech kupa pijyndzy.
zachciołka - zachcianka
zachciwny - mający zachcianki
zachichrać sie - zaśmiać się
zachorzeć - zachorować
zachrapociały, zachrapniynty - zachrypnięty
zaciepnonć - zarzucić
zacisnonć - zawalić sprawę
zaćmić sie, zećmić sie - ściemnić się * Gibnij sie z tom robotom, bo sie zećmisz!
zadek - tył, tyłek
zadni - tylni
zaglondać - patrzeć, przypatrywać się
zaklupać - zapukać * Zaklupej na łokno, co ci łotworza.
zalycki - wspominki za zmarłych np. w Zaduszki
zamtowy - zamszowy
zandale - sandały
zaprził sie - zaparł się
zaroz, zarozki - zaraz, natychmiast
zarościały, zaruściały - zardzewiały
zasioty, zasiony - zasiany, obsiany
zasmyczyć - zaciągnąć, zawlec
zasuć - zasypać
zauszniki, zauszniczki - kolczyki
zawalaty - niezdara
zawrzyty - zamknięty
zazdroska - firaneczka na okno
zbamoncić - ogłupić
zbulić - zburzyć
zdrzadło, zdrzadełko - lustro, lusterko * Pokoż zdrzadełko, musza sie poczosać.
Zefek, Zeflik - Józef
zegłowek - poduszka
zegroda - ogród
zejscać sie - posikać się
zelter - woda sodowa
zemlyty - zmielony
zesel - fotel
zeslik - fotelik
zeżyrny - łakomy, dużo jedzący
zgłobić, zgobić - narozrabiać
zgłobnik, zgobnik - rozrabiaka, niegrzeczne dziecko
zgniłek, zgniły - leniwy, leń
zgnity, zgniyły - zgniły
zic - siedzenie (np. w rowerze) * Łod twardego zica boli mie żić.
zicnąć - usiąść * Zicnnijcie sie, zrobia wom tyju.
zicherka - agrafka
Ziga, Ziguś - Zygmunt
zimnioki - ziemniaki
zista - ciasto, babka piaskowa * Skuli moich dziecek, w kożdo sobota pieka zista.
złociok, złotek - złotówka
zmaraszony - zbrudzony
zmaścić - popsuć, zawalić sprawę
zmazany - brudny
zmierzły - nerwowy, zgryźliwy * Ze zmierzłym chopym ciynżko szczimać!
znojść - znaleźć
zogibka - zakładka
zogowek, zygowek, zogowka, zogoweczek - poduszka
zogrod, zogrodek, zogrodka - ogród
zokel, zokiel - lamperia
zoki - skarpetki
zola - podeszwa
zolycić - zalecać się
zolytnik - zalotnik, narzeczony
zolyty - zaloty
zoł wi zoł - tak czy tak, tak czy inaczej * Jo cie chyca zoł wi zoł!
zołza - sos
zonść - zajść * Jo zońda do sklepu i kupia szekulada.
zonynbrele - okulary słoneczne
zopaska - fartuch
zorta - gatunek, odmiana
zowistny - zazdrosny
zowiść - zazdrość, złość
zowiścić - zazdrościć * Niykere "polskie Niymce" zowiszczom, że tera u nos je lepij.
zowitka - panna z dzieckiem
zwrocać - wymiotować
zwyrtać - obracać
zygor - zegar
zymfciok - słoik po musztardzie, używany jako szklanka
zynft - musztarda
żadny - brzydki
żarnij - rozpal, zapal światło
żdżały - dojrzały* Nasze tomaty coroz bardzij żdżalejom.
żdżadło, żdżadełko - lusterko
żeleźniok - piec żelazny, tzw. "koza "
żelozko - żelazko
żgać, żgnąć - ukłuć
żić - tyłek, pupa * np. Nakopać do żici!, a. nieudacznik
żodyn - nikt, żaden * Żodnymu nikaj niy bydzie lepij niż w doma!
żur - rodzaj zupy na zakwaszonej mące z ziemniakami.
żurok - garnek do żuru, a. kobieca chustka, zawiązana "na żurok"
żymlok - bułczanka
żymła - bułka
żyniaczka - ślub, zamążpójście
|
